نیویورک تایمز/
ایرنا/
روزنامه نیویورک تایمز نوشت: نخستین شیطان بزرگ در ایران، انگلیس بوده که این برداشت به یک احساس تاریخی نزد ایرانیان متکی است. این روزنامه در مطلب ‘نخستین شیطان بزگ ایران، انگلیس بوده است’، افزود: اگر کشوری روی زمین یافت شود که فریاد ‘مرگ بر انگلیس’ هنوز در آن طنین افکن است و مردمش همچنان در صف منزجران از حکمرانان سفیدپوست انگلیسی قرار دارند که زمانی نه چندان دور سیاست تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی را اداره می کردند، آن کشور بدون تردید ایران است.
این نشریه نوشت: در ایران دو واژه ‘خشم’ و ‘انگلیس ‘ به خوبی نظیر یکدیگرند.نیویورک تایمز درباره تاریخچه حضور استعماری انگلیس در ایران نیز نوشت: لندن اولین بار در قرن ۱۹ چشم امپراتوری خود را به ایران دوخت که این خواسته بیشتر جنبه جغرافیایی و با هدف دستیابی به یک راه زمینی برای رسیدن به هند پیگیری شد و به گفته مردم ایران، اقدام به غارت کشورشان کرد.این روزنامه در ادامه افزود: شرکت های انگلیسی امتیاز تاسیس بانک، چاپ اسکناس، اکتشاف و استخراج مواد معدنی، احداث راه انتقال (ترانزیت) و حتی کشت تنباکو را در ایران به دست آوردند.ادامه….
‘در سال ۱۹۱۳ دولت انگلیس با عقد قراردادی صاحب شرکت نفت ایران شد و شش سال بعد طی توافقنامه ای تحمیلی، کنترل ارتش و خزانه داری این کشور را به دست گرفت که این اقدامات، موجی از خشم علیه لندن را در ایران برانگیخت که هنوز هم فروکش نکرده است’.
نیویورک تایمز ادامه داد: اشغال ایران در جنگ جهانی دوم توسط انگلیس واقعه ای ناگوار بود. این کشور منبع مهم و حیاتی تامین نفت و مسیر ترانزیت انتقال آذوقه و تدارکات برای روسیه به شمار می رفت.
‘در دوران اشغال، گرسنگی و بیماری در سراسر ایران شیوع یافت، اما همان زمان انگلیس در فکر تامین غذا برای نیروهای خود بود’.
‘در دوران اشغال ایران، انگلیس که نقش مهمی در به سلطنت رساندن رضا خان داشت، وی را قابل اعتماد تشخیص نداد و از شاهی خلع کرد و سپس پسرش محمدرضا را به عنوان جانشین پدر بر تخت سلطنت نشاند’.
این روزنامه آمریکایی افزود: با پایان یافتن جنگ، محمد مصدق نخست وزیر وقت، تلاش ها در مسیر بازگشت حاکمیت ایران را آغاز کرد.
‘وی که با توافقنامه سال ۱۹۱۹ میان تهران و لندن مخالف بود، کتابی نیز در محکومیت مصونیت قضایی اتباع خارجی در ایران (کاپیتولاسیون)، نوشت’.
‘مصدق پس از بر عهده گرفتن سمت نخست وزیری در سال ۱۹۵۱، از مجلس خواست گامی غیرقابل تصور برای ملی کردن صنعت نفت بردارد که با موافقت تمام نمایندگان تصویب شد و این جرقه، ستیز تاریخی ایران و انگلیس را شعله ور کرد’.
نیویورک تایمز نوشت: حتی ‘آوریل هریمن’ فرستاده ویژه ‘هری ترومن’ رییس جمهوری وقت آمریکا به ایران برای بررسی اختلافات تهران و لندن، در گزارش خود نوشته است: انگلیس موضع کاملا’ استعماری مربوط به قرن نوزدهم را در مقابل ایران اتخاذ کرده و نخست وزیر این کشور هم کاملا سرسخت است.
مصدق در پاسخ به هریمن که گفته بود در انگلیس آدم های خوب هم یافت می شوند، پاسخ داده بود: نمی دانید آنها چقدر ماهرند، چقدر شیطان صفتند. نمی دانید، هر چیزی را که بدست می آورند، به گند می کشند.
این روزنامه آمریکایی افزود: سرانجام انگلیس که از کنترل مجدد نفت ایران مایوس شد، کوشید نخست وزیر را در هم کوبد و دولت او را تحت تحریم های اقتصادی مشابه آنچه که اکنون هم علیه تهران اعمال می شود، قرار داد.
‘انگلیس پس از شکست در این میدان، به دسیسه چینی با همراهی آمریکا روی آورد و توطئه کودتا علیه دولت ایران را سازماندهی کرد.
این کودتا در اوت ۱۹۵۳ به دموکراسی در ایران خاتمه داد و به محمدرضا پهلوی نیز کمک کرد تا با برقراری یک حکومت دیکتاتوری در دوران جنگ سرد، متحد انگلیس و آمریکا بماند.
درباره بررسی استراتژیک
دیدگاه ها