خبرگزاری جمهوری اسلامی /
در فروردین ماه ۱۳۸۵پیشنهاد تاسیس کنسرسیوم بینالمللی ..علی لاریجانی به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی در گفت و گو با هفته نامه فرانسوی لوپوئن راه اندازی شرکتی در خاک ایران با سرمایهگذاری فرانسه، آلمان و روسیه را راهکاری جدید ارزیابی کرد
پیشنهاد اخیر ایران برای تشکیل کنسرسیومی در راستای تامین سوخت هسته ای، گرچه سالها به عنوان گزینهای ممکن از سوی تهران مطرح بود اما اینک به عنوان ابتکار دیگر برای برون رفت برنامه هسته ای ایران از بن بست غرب ساخته آن شناخته میشود.روسیه در حالی مشغول بررسی پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران درباره تشکیل کنسرسیومی برای تامین سوخت نیروگاه بوشهر است که تهران سالها پیش این خواست را به عنوان یکی از راههای افزایش اعتماد غرب به نیت صلح آمیز برنامههای هستهای خود مطرح کرده بود.گرچه نخستین جرقههای پیشنهاد تشکیل کنسرسیوم هستهای به سال ۱۳۸۵برمی گردد اما محمود احمدی نژاد به عنوان نهمین رییس جمهوری اسلامی ایران در بیست و سوم شهریورماه ۱۳۸۶طی سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد این امر را به عنوان یک راه حل ممکن در سطح جهانی پیشنهاد کرد.ادامه…
البته بسیار پیشتر از آن، در سال ۱۳۵۳)چهار سال پیش از پیروزی انقلاب اسلامی) ایران ۱۰درصد از سهام یک کنسرسیوم فرانسوی، بلژیکی، اسپانیایی و ایتالیایی به نام مجتمع غنیسازی اورانیوم یورودیف ( )Eurodifرا خریداری و در مجموع ۲میلیارد دلار در آن سرمایهگذاری کرد. یک میلیارد دلار سهم ایران از شرکت طرف قرارداد احداث رآکتور هستهای و بقیه نیز به صورت وام تامین شد. ایران به موجب موافقتنامهای در این زمینه باید علاوه بر دسترسی به فن آوری غنیسازی (یورودیف)، مقدار مشخصی از اورانیوم غنی شده از کارخانه مذکور را برای تولید رادیو ایزوتوپهای راکتورهای خود و استفاده های پزشکی دریافت میکرد.
فروردین ماه ۱۳۸۵پیشنهاد تاسیس کنسرسیوم بینالمللی از سوی سیاستگذاران هستهای دولت نهم مطرح شد و علی لاریجانی به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی در گفت و گو با هفته نامه فرانسوی لوپوئن راه اندازی شرکتی در خاک ایران با سرمایهگذاری فرانسه، آلمان و روسیه را راهکاری جدید ارزیابی کرد.
بی توجهی عملی گروه ۱+۵)آمریکا، روسیه، انگلستان، چین، فرانسه + آلمان) به این پیشنهاد سبب گله مندی ایران شد به طوری که احمدی نژاد در سخنرانی بیست و دوم بهمن ماه ۱۳۸۵پیشنهاد تشکیل کنسرسیوم مشترک و حتی تصویب مقررات مربوط به این موضوع را در راستای رفع نگرانیهای غرب توصیف کرد و به انتقاد از اقدامهای این کشورها در طرح موضوع هستهای ایران در آژانس بینالمللی انرژی هستهای و صدور قطعنامه تحریمی علیه ایران پرداخت . وی تصریح کرد آماده گفت وگو هستیم اما در شرایط عادلانه و برابر.
رییس شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران سوم فروردین ۱۳۸۶نیز به شبکه خبری فرانس ۲۴گفت: ما سخاوتمندانه خواستار تشکیل کنسرسیوم شدیم تا در تولید سوخت هستهای ایران شریک شوند ولی آنها با بیتوجهی فکر کردند اگر فشار بیشتری وارد کنند ما عقب نشینی خواهیم کرد ولی ملت ایران تصمیم خود را گرفته بود و عقب نشینی نیز نکرد.
احمدی نژاد بیست و ششم شهریورماه همان سال در مجمع عمومی سازمان ملل، بار دیگر با اعلام آمادگی ایران برای مشارکت با کشورهای دیگر در اجرای پروژه غنیسازی اورانیوم در تهران، این اقدام را گام مهم دیگری ورای همه ضوابط ان. پی. تی دانست که جمهوری اسلامی ایران آن را فقط برای اعتمادسازی و روشنگری فعالیت هستهای خویش پیشنهاد میکند.
پیشنهاد ایجاد کنسرسیومهای مشترک
احمدی نژاد چند روز بعد در سوم مهرماه همان سال در دیدار با رسانههای نیویورکی با اشاره به لغو یکجانبه قراردادهای هستهای ایران با آمریکا، انگلیس، فرانسه، آلمان و کانادا در گذشته و همچنین بیتوجهی به پیشنهاد ایران برای مشارکت مجدد با غرب در زمینه تشکیل کنسرسیوم هسته ای، تاکید کرد امروز ما با اتکا به توان دانشمندان خودمان چرخه سوخت هستهای برای مصارف صلح آمیز را در اختیار داریم. دلیلی ندارد که با دیگران مشارکت کنیم. البته علاقه مندیم برای توسعه سرمایهگذاری در سایر کشورها و سرمایه گذاری متقابل در کشور به طور دوجانبه همکاری کنیم.
آبان ماه ۱۳۸۶سعود الفیصل وزیر امورخارجه عربستان به عنوان نماینده کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس (بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات عربی متحده) در پاسخ به نشریه انگلیسی میدل ایست اکونومیک دایجست مید از پیشنهاد اعضای این شورا درباره همکاری با ایران برای ایجاد این کنسرسیوم در یک کشور بیطرف، خارج از منطقه خاورمیانه و به طور مشخص سوییس خبر داد؟ امری که مدتها از سوی آمریکا و همپیمانان غربی آن دنبال میشد.
مخالفت ایران با اجرای این فرایند در خارج خاک خود با استناد به بند چهارم پیمان منع گسترش سلاحهای اتمی در گفتههای مقامهای این کشور مشهود بود.
دوم آبان ماه ۱۳۸۶رییس جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد تاسیس کنسرسیوم را مربوط به دو سال قبل و پیش از دستیابی ایران به فناوریهای هسته ای ارزیابی و اعلام کرد: به چه دلیل اجازه بدهیم شما بیایید در مالی که مال خودمان است، [شریک شوید]. نه. آنجا دیگر تمام شد، شما بیایید کنسرسیوم تشکیل بدهید، تاسیسات جدید با هم درست میکنیم.
با این همه، بار دیگر احمدی نژاد در دوازدهم بهمن ماه ۱۳۸۶در گفت و گو با روزنامه فرانسوی لوموند درباره این موضوع گفت: امروز این پیشنهاد را نداریم، اما اگر بدهند استقبال میکنیم؟ به شرط آنکه حقوق ملت ایران ضایع نشود و در چارچوب مقررات باشد.
سرانجام رییس شورای عالی امنیت ملی، چهاردهم اسفندماه ۱۳۸۶در گفت و گو با روزنامه الپاییس اسپانیا با اشاره به دستاوردهای هستهای ایران و وقت کشیهای غرب، از کنار گذاشته شدن این پیشنهاد از روی میز سخن گفت. این در حالی بود که بیست و سوم فروردین ماه ۱۳۸۷محمد سعیدی معاون امور بین الملل سازمان انرژی اتمی ایران در گفت و گو با ایرنا با تاکید بر تداوم استقبال ایران از تشکیل کنسرسیوم مشترک غنیسازی در خاک ایران و کنسرسیومی در زمینه ساخت نیروگاههای اتمی، از سیاسی- امنیتی شدن صادرات سوخت هستهای در دنیا انتقاد کرد.
چهارم مهرماه ۱۳۸۷رییس جمهوری اسلامی ایران در گفت و گو با مدیران ارشد رسانههای آمریکا با انتقاد از بیتوجی به پیشنهاد سه ساله ایران در زمینه ایجاد کنسرسیوم غنی سازی، اظهار داشت: ما برای کنسرسیوم آماده هستیم، اما با عمل متقابل. ما هم در کنسرسیومی که فعالیتهای هسته ای آمریکا را اداره میکند، مشارکت کنیم.
دهم آذرماه ۱۳۸۷غلامرضا آقازاده رییس وقت سازمان انرژی اتمی ایران، در سمیناری بینالمللی با اشاره به لزوم تحقق برنامه تامین سوخت نیروگاههای هستهای و تولید ۲۰هزار مگاوات ظرفیت برق هستهای در کشور تا سال ) ۲۰۲۵ ۱۴۰۴خورشیدی)، ارایه پیشنهاد جامع ایران برای ایجاد کنسرسیوم مشترک ساخت و توسعه نیروگاههای اتمی آب سبک را به منظور توسعه نیروگاههای اتمی کشورهای منطقه، به توافق اصولی کشورهای حوزه خلیج فارس منوط کرد.
چراغهای چشمک زن غرب برای تشکیل کنسرسیوم مشترک
چند روز پیش از مراسم تحلیف باراک اوباما رییس جمهوری جدید آمریکا، راهکار ارایه شده از سوی توماس پیکرینگ سفیر اسبق آمریکا در سازمان ملل متحد، جیم والش متخصص منع اشاعه در موسسه ماساچوست و ویلیام لورز رییس انجمن سازمان ملل متحد برای برون رفت از بن بست روابط تهران- واشنگتن خبرساز شد که مطابق آن آمریکا باید علاوه بر وارد شدن به مذاکره مستقیم با تهران، غنیسازی اورانیوم در خاک ایران را البته تحت بازرسیهای کافی آژانس میپذیرفت. البته آنان -بویژه پیکرینگ- موضوع اعمال پروتکل الحاقی از سوی ایران را نیز به عنوان گام دیگر این طرح مطرح کرده بودند که ایران از سال ۱۳۸۴در واکنش به فشارهای غرب، عمل به این پروتکل اختیاری را تعلیق کرده است.
از سویی دیگر، کارشناسان دانشگاه میت در سال ۱۳۸۷حل و فصل موضوع فعالیت های هستهای ایران را در گرو پیشنهادهایی از جمله راهکار جعبه سیاه؟ تشکیل یک شرکت سهامی بینالمللی غنیسازی اورانیوم در خاک ایران، تاسیس بانک سوخت هستهای ارایه شده از سوی پولنتس رییس وقت کمیسیون سیاست خارجی مجلس آلمان و تشکیل کنسرسیوم ایرانی- روسی و انجام غنیسازی در روسیه دانسته بودند.
چهارم اسفندماه ۱۳۸۷گرهارد شرودر صدر اعظم سابق آلمان، در دیدار با علی لاریجانی رییس مجلس شورای اسلامی بحث تشکیل کنسرسیوم هستهای را قابل پیگیری دانست. حسین سبحانی نیا نایب رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در گفت و گو با ایرنا با تاکید بر لزوم در نظر گرفتن چارچوبهای جمهوری اسلامی ایران از جمله تشکیل این کنسرسیوم در داخل کشور، این راه حل را پایاندهنده به چالش هستهای با غرب معرفی کرد.
آذرماه ۱۳۸۸آمریکا در واکنش به پیشنهادهای ایران برای تشکیل کنسرسیوم، خواستار تامین سوخت ۳/۵درصد ایران از سوی روسیه شد منوط به اینکه کشورهای غیرعضو در باشگاه هستهای (و همچنین ایران)، غنیسازی سوخت را از چرخه فناوری و تولید خود حذف کنند. البته روشن است که با توجه به تاکیدهای رهبر معظم انقلاب و همچنین مصوبات مجلس شورای اسلامی در تداوم غنی سازی اورانیوم و حتی ادامه راه تولید اورانیوم با غنای ۲۰درصد مورد نیاز در راکتور تحقیقاتی تهران این موضوع محلی از اعراب نیافت.
کنسرسیوم هسته ای؟ این بار فقط با روسیه
تاکیدهای ایران برای استقلال در دانش و فناوری هستهای نه فقط منطبق با قوانین بینالمللی از جمله مواد چهارم پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی است؟ بلکه اقتضای توسعه کشور نیز هست؟ موضوعی که در زمان رژیم پهلوی با حمایت کشورهای غربی از جمله آمریکا برای ایران ترسیم شده بود.
بنا بر مطالعات ۲۰جلدی سری ریپورت بنیاد پژوهشی استنفورد آمریکا در سال ،۱۳۵۳پیشرفت صنعتی و اقتصادی ایران متکی بر تولید ۲۰هزار مگاوات برق تا سال ۱۳۷۴ارزیابی و راه اساسی تولید این مقدار برق از طریق تاسیس نیروگاههای هستهای عنوان شد.
بر همین اساس و در ادامه روند فعالیتهای رو به رشد هستهای کشور، چهارم شهریور ماه جاری علی اکبر صالحی رییس سازمان انرژی اتمی ایران، از ارایه پیشنهاد به روسیه برای راه اندازی کنسرسیوم هستهای تحت مجوز مسکو برای تامین سوخت هستهای نیروگاه اتمی بوشهر و نیروگاههای اتمی آینده ایران خبر داد.
یافتن و ارایه عرصههای نوین برای نقش آفرینی و اثبات حسن نیت طرفهای مذاکرهکننده ، همواره از مبانی دیپلماسی خارجی ایران بوده است…
درباره بررسی استراتژیک
دیدگاه ها