منبع: Center Asia .RY/
ایران شرقی/
بیش از ۱۰ سال است که حضورسرهنگ شورشی “محمود خدا بردی اف” افسر سابق وزارت دفاع تاجیکستان در ازبکستان به عاملی برای تیرگی روابط این دو کشور همسایه تبدیل شده است. اما قبل از پرداختن به این موضوع ، نگاه کوتاهی به زندگی نامه این سرهنگ شورشی داریم. سرهنگ” محمود خدا بردی اف” پس از پایان دوره آموزشی در آموزشگاه عالی فرماندهی آلماتی قزاقستان در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی به افغانستان اعزام گردید. وی درمدت اشغال افغانستان توسط ارتش شوروی سابق ، در سمت های فرمانده ستون عملیات شناسائی و مسئول عملیات شناسائی گردان ویژه ارتش شوروی خدمت می کرد. پس از خروج ارتش شوروی از افغانستان در سال ۱۹۸۹ میلادی “خدا بردی محمد اف” جهت ادامه خدمت به قفقاز اعزام گردید و درزمان فروپاشی اتحاد شوروی ، وی در آموزشگاه عالی فرماندهی آلماتی قزاقستان بعنوان مربی فعالیت می کرد. افسر شورشی تاجیک ، دردوران جنگ داخلی در تاجیکستان در سالهای ۱۹۹۲ – ۱۹۹۷ میلادی فرماندهی یک گروه عملیاتی را هنگ نظامی وابسته به لشکر ۲۰۱ ارتش روسیه در شهر”فرغان تپه “در جنوب تاجیکستان بر عهده داشت. در آن زمان فرماندهی لشکر ۲۰۱ ارتش روسیه تعدادی از تانک برای سرکوب مخالفین اسلام گرا در اختیار” محمود خدا بردی اف” قرار داد . پس از به قدرت رسیدن دولت کنونی تاجیکستان سرهنگ ” بردی اف “فرماندهی هنگ ویژه نیروی زمینی وابسته به گارد ریاست جمهوری تاجیکستان در شهر” فرغان تپه” را بر عهده داشت و از افراد وفادار به امام علی رحمان رئیس جمهوری تاجیکستان محسوب می گردید. وی در سال ۱۹۹۵میلادی موفق شد با پیروزی در انتخابات پارلمانی تاجیکستان به مجلس قانون گزاری این کشور راه یافت. وی به طورهمزمان ریاست جنبش مردمی “برای صلح پایدار در تاجیکستان” را بر عهده داشت. ” محمود خدا بردی اف” در سال ۱۹۹۷ میلادی علیه دولت دوشنبه دست به شورش زد و پس از شکست در درگیری با نیروهای دولتی به کشور همسایه ازبکستان فرار کرد. اودر ماه نوامبر سال ۱۹۹۸ میلادی از قلمرو ازبکستان به شمال تاجیکستان حمله کرد و شهر “خجند” مرکز استان سغد را به مدت چند روز اشغال کرد. وی پس از ناکامی در این حمله مجددا به ازبکستان فرار کرد. تهاجم” خدا بردی اف” به شمال تاجیکستان از خاک ازبکستان روابط دو کشوررا به شدت تیره کرد. علی رغم این که مقامات دولت تاشکند دست داشتن در این ماجرا را رد می کنند ، مقامات دوشنبه معتقدند ، طرح تهاجم “خدا بردی اف” به شمال این کشور از سوی رژیم” اسلام کریم اف” تهیه شده بود. به همین دلیل حضور سرهنگ شورشی تاجیکستانی درقلمرو ازبکستان دریک دهه اخیر همواره برروابط میان این دوهمسایه سایه افکنده است. مقامات قضایی تاجیکستان بارها از دولت ازبکستان درخواست کرده اند ، این چهره ماجراجوی را به این کشور تحویل دهند. اما مقامات دولت تاشکند به این درخواست ها پاسخ نداده اند. مقامات امنیتی تاجیکستان بارها از بازداشت افراد وابسته به “خدا بردی اف” به اتهام مشارکت در کودتا علیه دولت دوشنبه در داخل این کشور خبر داده اند. یکی از این موارد ، بازداشت فردی به نام”حیدربابا مراد اف” ساکن شهر” تورسونزاده” درتاریخ ۹ دسامبر سال ۲۰۰۹ میلادی در غرب تاجیکستان می باشد. منابع امنیتی تاجیکستان می گویند :” فرد مذکورکه ۵۵ سال دارد به دستور سرهنگ” محمود خدا بردی اف” قصد ترور” برکت الله احمد اف “شهردار این شهر را داشته است. وی درحالی که ۷۷۰ گرم مواد منفجره و دو دستگاه تلفن همراه باخودداشت درمرز ازبکستان دستگیرگردید. این فرد اعتراف کرد ، به دستور یک عضو ارشد گروه سرهنگ “محمود خدا بردی اف” می خواسته شهردار” تورسونزاده” را ترور کند. ” امرالله صابر” کارشناس تاجیک می گوید :” دولت تاشکند قصد بی ثبات کردن اوضاع تاجیکستان را دارد و به همین منظور سرهنگ شورشی “محمود خدا بردی اف” را در قلمرو خود پناه داده است. وی می گوید:”ازبکستان در اکثر حوادثی که در تاجیکستان اتفاق می افتد ، دست دارد. تلاش برای انفجار خودرو حامل شهردار” تورسونزاده “که ریشه آن به گروه “خدا بردی اف” می رسد ، حاکی از برنامه های مغرضانه دولت ازبکستان در قبال تاجیکستان می باشد. اسناد و مدارک به دست آمده از فعالیت گروه سرهنگ شورشی “محمود خدا برد اف” در داخل ازبکستان نشان می دهدکه وی درسرکوب مخالفین داخلی رژیم” اسلام کریم اف”نقش موثر ایفا کرده است”.در ماه ژانویه سال ۲۰۰۶ میلادی به جان رئیس آموزشگاه نظامی وزارت دفاع تاجیکستان در شهر دوشنبه سوء قصد شد. دادگاه عالی تاجیکستان دو نفر از اعضا گروه “خدا بردی اف” را به جرم سوء قصد به جان نظامی وزارت دفاع تاجیکستان به زندانهای طولانی محکوم کرد. مقامات امنیتی تاجیکستان می گویند :” در سال ۲۰۰۹ میلادی ۸ تن از اعضا این گروه شورشی در قلمرو این کشور به اتهام تلاش برای انجام عملیات تخریبکارانه دستگیر شده اند”. همچنین دراین سال ، مقامات تاجیکستان بارها موضوع استرداد سرهنگ” محمود خدا بردی اف” از ازبکستان را مطرح کرده اند. اما دولت ازبکستان به درخواست های مکرر مقامات قضائی تاجیکستان پاسخ نداده اند. نکته قابل توجه این است که در رسانه های خبری منطقه و مصاحبه های مخالفین سیاسی دولت تاشکند بارها از نقش گروه سرهنگ “محمود خدا بردی اف” در سرکوب اعتراضات شهر اندیجان ازبکستان در ماه می سال ۲۰۰۵ میلادی پرده برداشته شده اند. گفته می شود ، در جریان سرکوب اعتراضات اندیجان در سال ۲۰۰۵ میلادی نیروهای امنیتی دولت تاشکند به سوی مردم آتش گشودند که بر اثر آن طبق آمار رسمی رژیم ازبکستان ۱۸۷ نفر کشته شده اند. در حالی که منابع مستقل تعداد قربانیان این حادثه را نزدیک به یک هزار نفر عنوان می کنند.از سوئی دیگر در اول ماه سپتامبر سال ۲۰۰۹ میلادی “اکرام یعقوب اف” افسر خدمات امنیتی ملی ازبکستان که به خارج از این کشور فرار کرده و خواستار پناهندگی از کشورهای اروپائی شده بود ، اعلام کرد :”در حال حاضر “خدا بردی اف” به فردی مورد اعتماد” اسلام کریم اف” رئیس جمهوری ازبکستان تبدیل شده است. به گفته این مقام سابق امنیتی ازبکستان ، ” اسلام کریم اف” سرهنگ ” خدا بردی اف ” ” را مامورکرده است ، در صورت بیماری شدید و یا مرگ ناگهانش ، وی با استفاده از نیروی نظامی زمینه به قدرت رسیدن دخترش “گلناره “را فراهم نماید”. ” اکرام یعقوب اف” تاکید می کند:” تهاجم مسلحانه گروه سرهنگ” خدایبردی اف” در سال ۱۹۹۸ میلادی به شمال تاجیکستان با حمایت آشکار دولت تاشکند طراحی و سازماندهی شده بود. هدف از این تهاجم سرنگونی دولت” امام علی رحمان “رئیس جمهوری تاجیکستان بود که تحقق نیافت”. وی با اشاره به نقش گروه سرهنگ “خدا بردی اف” در فرونشاندن اعتراضات مردم اندیجان می گوید:” این حادثه عامل مهمی در افزایش اعتماد” اسلام کریم اف” به او گردید”. همان طور که” یعقوب اف” تاکید می کند :” حال حاضر گروه سرهنگ ” خدا بردی اف” امنیت شخص “اسلام کریم اف” رئیس جمهوری ازبکستان و دوختر وی را برعهده دارند.

Print Friendlyچاپ وتبدیل به PDF و پست به دیگران